Simon Sebag Montefiore - Katarzyna Wielka i Potiomkin

Kiedy autor takich książek jak Jerozolima. Biografia czy też Stalin dwór czerwonego cara zabiera się za spisanie dziejów miłości Katarzyny Wielkiej i Potiomkina książka musi być rzetelna i ciekawa, i rzeczywiście taka jest ale muszę przyznać, że jestem leciutko zawiedziona przez Simona Sebag Montefiore. Być może jest to jednak kwestia tego, że książka Katarzyna Wielka i Potiomkin wydawała mi się publikacją ukierunkowaną na ukazanie tylko i wyłącznie uczucia łączącego tych dwoje i nie wzięłam pod uwagę zamiłowania historyka do wtrącania innych ciekawostek, niekoniecznie dotyczących tematu bezpośrednio.

Jak już wspomniałam Montefiore uwielbia wplatać w swoje opowieści wątki poboczne, dzięki czemu tworzy szeroką panoramę społeczną na tle historii danego okresu. Również w tej książce udało mu się przedstawić nie tylko uczucie łączące dwoje niesamowitych ludzi ale także czasy, w których przyszło im żyć. Autor rozpoczął książkę nietypowo, gdyż już na początku omawia okoliczności śmierci Potiomkina, dopiero w następnych rozdziałach wprowadza historię swoich bohaterów na właściwe tory – najpierw przybliżając ich sylwetki, następnie przechodząc do ich pierwszego spotkania, by ostatecznie przebrnąć przez wszystkie lata ich burzliwego związku, czy też, jak wielu sądzi, małżeństwa. Montefiore ukazuje dworskie intrygi, barwne życie, wspólne rządy ale także bujne życie osobiste, gdyż tak Katarzyna Wielka, jak i Potiomkin posiadali rzeszę kochanków/kochanek.

Książka będzie wspaniałą lekturą dla osób zainteresowanych historią XVIII-wiecznej Rosji, nie polecam jej jednak tym, którzy liczą na romans oparty na faktach, gdyż, choć oczywiście właśnie to jest głównym tematem publikacji historyka to jednak jest on zgrabnie przeplatany z bardziej przyziemnymi informacjami z zakresu, chociażby polityki.

Momentami może sprawiać trudność zawiłość zdań konstruowanych przez Montefiore, jednak można przywyknąć do jego nietypowego stylu. Książka ta z pewnością nie jest rozczarowująca, niemniej jednak wydaje mi się, że jest to najsłabsza publikacja autora, jaką zdarzyło mi się czytać. Tak czy siak polecam Katarzynę Wielką i Potiomkina wszystkim miłośnikom historii.

Na plus:

- szeroka baza informacji

- wiedza podparta tekstami źródłowymi

- ciekawe ilustracje i zdjęcia

- inne, niż dotychczas spotykane, przedstawienie postaci Katarzyny Wielkiej

Na minus:

- nieco chaotyczne przeplatanie informacji historycznych

- dla osób spodziewających się skupienia na wątku uczucia między Katarzyną i Potiomkinem informacje dotyczące realiów życia w Rosji tamtego okresu mogą wydać się zbędne

Ocena: 4/6

Tytuł: Katarzyna Wielka i Potiomkin

Autor: Simon Sebag Montefiore

Liczba stron: 780

Wydawnictwo: Magnum 2013

Cena: 48,00 zł

Simon Sebag Montefiore - Pewnej zimowej nocy PREMIERA!

Pewnej zimowej nocy to tytuł kolejnej, po Saszeńce, powieści historycznej, która wyszła spod pióra znakomitego historyka Simona S. Montefiore. Książka ta w niesamowity sposób przeplata fakty dotyczące obyczajowości rosyjskiej w latach 40 i 50 XX wieku oraz fikcyjną intrygę łączącą w sobie elementy polityczne oraz kryminalne. Choć nie mam porównania z poprzednimi beletrystycznymi publikacjami autora to śmiało mogę powiedzieć, że historia opowiedziana w jego najnowszej książce wciąga bez reszty. Warto też wspomnieć, że fabuła Pewnej zimowej nocy osnuta jest na prawdziwych wydarzeniach (choć Montefiore dodał i przeinaczył wiele faktów na potrzeby swej powieści).

Jest 24 czerwca 1945 roku, Moskwa świętuje zwycięstwo nad Niemcami. Tego wesołego i doniosłego dla obywateli ZSRR dnia triumfu dwoje nastoletnich uczniów elitarnej moskiewskiej szkoły ginie od kul. Sprawę komplikuje fakt, iż tragicznie zmarli byli dziećmi wysoko postawionych sowieckich dygnitarzy i jak się okazuje w sprawę wplątani są ich koledzy i koleżanki z klasy, również dzieci osobistości. Co oznacza śmierć tych dwojga? Spisek? Samobójstwo? A może morderstwo? Śledztwo w kraju, gdzie z ofiary bardzo szybko można stać się podejrzanym nie będzie łatwe i może przynieść tragiczne skutki, ponieważ każdy, nawet najbardziej oddany bolszewik skrywa jakieś tajemnice…

Nie wiem w jaki sposób, ale autorowi udało się stworzyć powieść umykającą wszelkim szufladkom gatunkowym. Nie jest to kryminał, choć trzyma w napięciu; nie jest to także zwyczajna powieść obyczajowa ani też typowa powieść historyczna. Postaci rzeczywiste mieszają się z tymi wykreowanymi przez umysł pisarza, a niezwykle wiarygodne przeniesienie realiów życia w ZSRR końca pierwszej połowy XX wieku – czasów rządów stalinowskich sprawia, że książka ta stanowi niezastąpione źródło wiedzy historycznej.

Wydaje się, że bohaterowie tej powieści wcale nie są tymi za kogo się podają, tajemnica goni tajemnicę, a Montefiore dawkuje czytelnikom odkrywanie sekretów życia swoich kreacji stopniując, z iście mistrzowską precyzją, napięcie. Powieść ukazuje mechanizmy działania rządu Stalina w sposób bardziej przystępny niż typowa literatura faktu. Właśnie dzięki temu polecam ją szczególnie tym, którzy niejednokrotnie mieli ochotę poznać troszkę sowieckiej historii, ale odstraszały ich naukowe publikacje na ten temat.

Kilkakrotnie podczas lektury Pewnej zimowej nocy zastanawiałam się, jak bardzo przerażającą osobą musiał być Generalissimus Stalin? Bali się go wszyscy, a on nie cofał się przed zastraszaniem i aresztowaniami (nawet dzieci), jeśli wydawało mu się, że stanowią oni zagrożenie dla jego pozycji w państwie. Z całą pewnością on i jego poplecznicy byli ludźmi chorymi na umyśle, doszukującymi się wszędzie spisków. Omawiana przeze mnie lektura ukazuje w bardzo prosty, ale i wymowny sposób wszystkie te zachowania.

Montefiore w barwny sposób pokazuje charaktery osobistości znanych z podręczników do historii, jednak niemniej ciekawe są postaci fikcyjne. Ich tragiczne losy są przepięknym sposobem przedstawienia okrucieństwa stalinowskiej tyranii.

Jest jeszcze jedna rzecz warta wspomnienia. Otóż jedną z głównych bohaterek powieści Pewnej zimowej nocy jest Miłość. Uczucie, które zna lub pragnie poznać każdy. Uczucie potrzebne do życia jak powietrze. Odruch serca, który zmienia najtwardsze charaktery… Romantyzm, tragizm, nostalgia i melancholia… Najnowsza powieść Simona Sebaga Montefiore jest tym wszystkim przesycona. Jednak aby się o tym przekonać zachęcam do sięgnięcia po powieść.

Na plus:

+ fenomenalne połączenie faktów i fikcji

+ interesujący bohaterowie

+ ciekawe przedstawienie tematu historycznego

+ intryga godna najlepszych kryminałów

+ dosyć wdzięczny do opisywania okres w dziejach historii ZSRR

+ pewność co do rzetelności wiedzy zawartej w książce

Na minus:

Brak

Ocena: 6/6

Autor: Simon Siebag Montefiore

Tytuł: Pewnej zimowej nocy

Liczba stron: 408

Wydawnictwo: Magnum

Data premiery: 09.09.2013

Cena: 39,90 zł

Simon Sebag Montefiore - Jerozolima.Biografia

Jerozolima – miasto trzech największych monoteistycznych religii świata. Mistyczna i niebiańska Jerozolima, nazywana przez Arabów „Al-kuds” a przez Żydów „Jeruszalem”, jest miastem „po przejściach”. Wielokrotnie burzona i odbudowywana, pielęgnowana przez swoich władców i pielęgnowana, do dziś stanowi jedno z najciekawszych miast Świata. Jej krwawa, acz piękna historia liczy sobie 3 000 lat. Nic więc dziwnego, że znany historyk Simon Sebag Montefiore postanowił podjąć się trudnego zadania spisania jej dziejów.

Autor takich bestsellerowych tytułów, jak „Stalin. Dwór czerwonego cara” czy „Potiomkin. Książę książąt” jest dość dobrze znany polskim czytelnikom. Nie mniej jednak zadanie, które przed sobą postawił mogło się okazać trudne do wykonania. Jerozolima jest miastem-hybrydą, a jej mieszkańcy po dziś dzień dzielą ją na granice żydowską, muzułmańską i chrześcijańską. Tak więc oprócz kontrowersyjnego tła politycznego, miasto to generuje ogromne pokłady emocji. Montefiore chciał uniknąć jednostronnego obrazu Jerozolimy i udało mu się to. Stworzył piękną i niejednoznaczną biografię miasta żyjącego własnym życiem – miasta-organizmu.

Na dużą uwagę zasługuje fakt, że autor postanowił zarysować dzieje Jerozolimy poprzez losy jej władców i mieszkańców, choć tym pierwszym poświęcił dużo większą część swej uwagi. Autor nakreśla wizję Jerozolimy z wielu punktów widzenia, przez co pojawiają się tutaj ważne postaci w dziejach nie tylko tego miasta, ale całego świata. Są to między innymi: Król Salomon, Jezus, Lawrence z Arabii, Churchill. Opisuje on historię tego niezwykłego miasta od czasów dawidowych do konfliktu izraelsko-arabskiego, który determinuje obecną sytuację Jerozolimy. Stąd wynika celowe unikanie szczegółowego opisu ostatnich pięćdziesięciu lat jej istnienia. Książka podzielona jest na dziewięć chronologicznie ułożonych części, w których Montefiore spisuje przystępnym językiem lata pełne wojen, tortur, przepychu i konfliktów religijnych. Jedynie prolog i epilog, zdawały się nie pasować do treści tej biografii. Nie mniej jednak te 700 pięknie oprawionych stron jest warte uwagi.

Autor dosyć płynnie przechodzi z rozdziału w rozdział przenosząc niektóre informacje i tym samym zachowując płynność chronologiczną między opisywanymi wydarzeniami. „Jerozolima. Biografia” jest książką, której nie da się przeczytać za jednym zamachem. Ogromna ilość wiedzy, jaką autor zebrał w jednej książce, po prostu w pewnym momencie zaczyna się mylić. Jednak wyżej wspomniany zabieg i swoista płynność narracji, pomaga w bardzo szybki sposób odnaleźć się w historii Jerozolimy. Umiejętny przekaz zdobytej wiedzy jest zadaniem bardzo trudnym, jednak Montefiore wyszedł z tego obronną ręką. Opowiada historię, dalece odbiegając od akademickiego sposobu przekazu.

Pomimo wyżej wspomnianych umiejętności jakimi wykazał się autor, książkę trudno będzie zrozumieć tym, którzy nie mają pojęcia o trzech podstawowych religiach. Takim czytelnikom, książka ta może się wydawać zbyt skomplikowana i mało interesująca. Z racji tego, że religia w Jerozolimie stanowi bardzo ważny element, przez jej pryzmat opowiedziana została większa część historii tego niebiańskiego miasta.

Ogromnie atrakcyjne dla czytelnika może być zamieszczenie dosyć dużej ilości zdjęć, map i grafik, które mają pogłębić wiedzę zawartą w tej pozycji literackiej. Autor pokusił się nawet o umieszczenie w niej drzew genealogicznych władców jerozolimskich. Ogromna masa ciekawostek zawarta w przypisach sprawia, że książka ta staje się doskonałym przykładem zabawy z konwencją gatunkową – ponieważ, choć jest to pełnoprawna książka historyczna, to jednak sposób opisywania przez autora wydarzeń sprawia, że pozycję tą możemy odbierać chociażby jako widowiskową powieść historyczno-kryminalną.

Nowe dzieło Montefiore zasługuje na uwagę z jeszcze jednego względu. Autor posiłkuje się nieznanymi wcześniej dokumentami i archiwami, dzięki czemu historie przez niego przedstawiane nabierają nowego wymiaru. Badacz poszerza znaną na temat Jerozolimy wiedzę zgrabnie wplatając w nią ogromną ilość informacji, które nigdy wcześniej nie miały możliwości trafić do czytelników. Pozycję polecam więc nie tylko tym, którzy interesują się historią Jerozolimy, ale także wszystkim, których zastanawia, czemu miasto to wśród milionów wzbudza tak wiele emocji i kontrowersji.

Biografia Jerozolimy jest także w ogromnej części historią współczesnego świata, gdyż to właśnie w tym mieście kształtowały się losy trzech najważniejszych religii monoteistycznych. Monografia spisana przez Montefiore jest pozycją literacką obok której nie można przejść obojętnie. Książka jest pięknie wydana i zawiera masę rzetelnych informacji a przy tym pozostaje wolna od uprzedzeń i kreśli różnorodny obraz tego miasta, w sposób bardzo taktowny i subtelny.

Na plus:

+ przystępny język

+ płynne przejścia między rozdziałami

+ przedstawienie obszernej i rzetelnej (popartej źródłami) wiedzy

+ interesujący temat

+ chronologiczne uporządkowanie części książki

+ spora ilość ciekawostek, ilustracji, grafik itd.

+ twarda okładka

+ dobra jakość papieru

+ taktowne podejście do tematu konfliktu religijnego

Na minus:

- papierowa obwoluta na twardej okładce (ta pierwsza szybko się niszczy)

- prolog burzący chronologiczne uporządkowanie części książki

- kilka błędów językowych

Ocena: 5/6

Tytuł: Jerozolima. Biografia

Autor: Simon Sebag Montefiore

Wydawca: Magnum 2011

Ilość stron: 704

Cena: 78,00 zł

Recenzja ukazała się na portalu HISTORIA.ORG.PL